Tác giả: Đoàn Ngọc Anh – Chuyên gia tư vấn quy hoạch công năng và thiết bị y tế, Medcons
Trang thiết bị y tế thường chiếm một phần rất lớn trong tổng mức đầu tư của một bệnh viện. Thế nhưng ở nhiều dự án, danh mục thiết bị lại được lập muộn, tách rời khỏi thiết kế, và thường chỉ là một bảng tổng hợp theo loại máy. Kết quả là mua thừa ở khoa này, thiếu ở khoa kia, và hạ tầng không sẵn sàng khi thiết bị về.
Bài viết này trình bày cách Medcons xây dựng danh mục thiết bị theo từng phòng, đi từ quy mô bệnh viện đến từng hạng mục cụ thể.
1. Vì sao phải phân bổ theo phòng?
Danh mục tổng hợp kiểu “20 monitor, 10 máy thở, 5 máy siêu âm” không cho biết thiết bị nằm ở đâu, cần điện bao nhiêu, cần bao nhiêu đầu ra khí, hay có vừa phòng không. Khi phân bổ theo phòng:
- Kiến trúc sư biết kích thước, vị trí đặt và lối đưa thiết bị vào.
- Kỹ sư cơ điện tính được phụ tải, đường ống, đầu ra cho từng phòng.
- Bộ phận mua sắm lập được kế hoạch theo giai đoạn đưa khoa vào hoạt động.
- Ban giám đốc kiểm soát được việc thiết bị khớp với danh mục kỹ thuật được phép thực hiện.
2. Năm bước lập danh mục
Bước 1: Xác định quy mô và công suất
Xuất phát từ số giường bệnh, lưu lượng khám ngoại trú, số ca phẫu thuật, số lượt chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm dự kiến. Đây là cơ sở để tính số lượng thiết bị, không phải ngân sách có sẵn.
Bước 2: Xác định danh mục kỹ thuật
Thiết bị phục vụ kỹ thuật. Bệnh viện dự kiến thực hiện những kỹ thuật nào thì mới cần thiết bị tương ứng. Danh mục kỹ thuật cũng là căn cứ khi xin cấp phép hoạt động.
Bước 3: Gắn thiết bị vào từng phòng
Từ chương trình công năng (danh sách phòng), gắn từng thiết bị vào phòng sử dụng. Mỗi phòng có một “tờ phòng” (room data sheet) ghi đầy đủ thiết bị và yêu cầu.
Bước 4: Ghi yêu cầu kỹ thuật và hạ tầng
Với mỗi thiết bị, ghi các thông số ảnh hưởng đến thiết kế: kích thước, trọng lượng, nguồn điện, cấp thoát nước, khí y tế, nhiệt tỏa ra, yêu cầu che chắn, kết nối mạng.
Bước 5: Phân loại theo trách nhiệm cung cấp và lắp đặt
Thiết bị nào thuộc gói xây dựng (gắn cố định), thiết bị nào thuộc gói y tế (di động hoặc lắp sau), để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót giữa các nhà thầu.
3. Phân nhóm thiết bị
| Nhóm | Ví dụ | Ảnh hưởng đến thiết kế |
|---|---|---|
| Thiết bị lớn, cố định | MRI, CT, X-quang, DSA, máy gia tốc | Rất lớn: kết cấu, che chắn, điện, làm mát, lối vận chuyển |
| Thiết bị gắn hạ tầng | Đèn mổ, cột treo, hệ thống khí y tế, nồi hấp | Lớn: gia cố trần, đường ống, thoát nhiệt |
| Thiết bị di động có yêu cầu | Máy thở, máy siêu âm, máy xét nghiệm | Trung bình: ổ cắm, đầu ra khí, chỗ đặt |
| Thiết bị nhỏ và dụng cụ | Monitor, bơm tiêm, bộ dụng cụ | Nhỏ: chủ yếu là lưu trữ và điện |
| Nội thất y tế | Giường, xe đẩy, tủ, bàn khám | Không gian và lối đi |
Nhóm càng lớn càng phải xác định sớm, lý tưởng nhất là trước khi chốt phương án kết cấu.
4. Mẫu tờ phòng (room data sheet)
Một tờ phòng do Medcons lập thường gồm:
- Tên phòng, mã phòng, khoa, diện tích yêu cầu.
- Chức năng và người sử dụng.
- Danh sách thiết bị, số lượng, nhóm, trách nhiệm cung cấp.
- Yêu cầu điện (số ổ cắm, nguồn ưu tiên), khí y tế (loại và số đầu ra), nước, điều hòa và chênh áp.
- Yêu cầu hoàn thiện: sàn, tường, trần, cửa.
- Ghi chú đặc biệt: che chắn, chống rung, tải trọng sàn.
Tập hợp các tờ phòng chính là ngôn ngữ chung giữa bác sĩ, kiến trúc sư, kỹ sư và bộ phận mua sắm.
5. Tránh mua thừa và mua thiếu
- Chia sẻ thiết bị hợp lý: thiết bị dùng ít có thể đặt ở vị trí trung tâm cho nhiều khoa dùng chung.
- Đầu tư theo giai đoạn: khoa nào hoạt động trước thì trang bị trước, nhưng hạ tầng dự phòng sẵn cho giai đoạn sau.
- Tính thiết bị dự phòng: với thiết bị cứu sinh, luôn có máy thay thế khi bảo dưỡng.
- Tính chi phí vòng đời: vật tư tiêu hao, bảo dưỡng, kiểm định, nhân lực vận hành, không chỉ giá mua.
6. Kết luận
Danh mục thiết bị theo phòng là cầu nối giữa chuyên môn y tế, thiết kế và mua sắm. Được lập đúng và sớm, nó giúp bệnh viện tránh lãng phí, tránh đục phá và đưa khoa vào hoạt động đúng tiến độ. Medcons lập danh mục thiết bị và tờ phòng cho toàn bộ dự án, cập nhật xuyên suốt từ thiết kế đến mua sắm.
Đọc thêm: Danh mục thiết bị cho khoa Cấp cứu · Dây chuyền công năng bệnh viện là gì?
Bạn cần lập hoặc rà soát danh mục thiết bị? Liên hệ Medcons để được tư vấn miễn phí buổi đầu.
Giải pháp liên quan: Phần mềm quản lý vòng đời tài sản và thiết bị y tế