Tác giả: Đoàn Ngọc Anh – Chuyên gia tư vấn quy hoạch công năng và thiết bị y tế, Medcons
Khoa Hồi sức tích cực (ICU) là nơi điều trị những người bệnh nặng nhất, phụ thuộc liên tục vào máy thở, monitor và thuốc truyền qua bơm tiêm điện. Ở đây, thiết kế không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả mà còn trực tiếp đến an toàn người bệnh: nhân viên phải nhìn thấy người bệnh, tiếp cận được từ nhiều phía và hạ tầng không được phép gián đoạn.
1. Vị trí và liên kết
ICU nên đặt gần khu phẫu thuật và cấp cứu, có thang giường bệnh kết nối trực tiếp với chẩn đoán hình ảnh. Khoa phải là khu kín, không có lối đi xuyên qua, với một lối vào kiểm soát cho người nhà và lối riêng cho nhân viên, vật tư.
2. Hai mô hình bố trí giường
| Mô hình | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|
| Buồng chung (khu mở, ngăn bằng rèm hoặc vách thấp) | Dễ quan sát nhiều giường; tiết kiệm diện tích và nhân lực | Khó kiểm soát nhiễm khuẩn; ồn, thiếu riêng tư |
| Phòng đơn (mỗi giường một phòng, vách kính) | Kiểm soát nhiễm khuẩn tốt; yên tĩnh; riêng tư; linh hoạt cách ly | Cần nhiều diện tích hơn; cần giải pháp quan sát và báo động tốt |
Xu hướng hiện nay là kết hợp: đa số giường trong phòng đơn hoặc cụm nhỏ quanh một trạm điều dưỡng, cùng ít nhất một phòng cách ly áp âm có phòng đệm. Lựa chọn cụ thể phụ thuộc vào mô hình bệnh tật, nhân lực và diện tích.
3. Không gian quanh giường
Giường ICU cần khoảng trống đủ để:
- Nhân viên tiếp cận người bệnh từ cả hai bên và phía đầu khi cấp cứu, đặt nội khí quản.
- Đặt máy thở, nhiều bơm tiêm, máy lọc máu liên tục, máy X-quang di động cùng lúc.
- Đẩy giường ra vào không phải di chuyển thiết bị khác.
Giải pháp phổ biến là dùng cột treo (pendant) từ trần, mang đầu ra khí, ổ điện, giá đỡ monitor và bơm tiêm, giúp sàn thông thoáng và dễ vệ sinh. Khi dùng cột treo, kết cấu trần phải được gia cố theo thông số nhà sản xuất.
4. Hệ thống khí y tế
Mỗi giường ICU thường cần:
- Nhiều đầu ra oxy (cho máy thở và hỗ trợ hô hấp dự phòng).
- Đầu ra khí nén y tế cho máy thở.
- Đầu ra hút chân không.
Số đầu ra cụ thể cần thống nhất với đội ngũ lâm sàng và tiêu chuẩn áp dụng. Điều quan trọng hơn là tổng công suất trạm khí phải tính cho tình huống nhiều máy thở chạy cùng lúc với lưu lượng cao — bài học rõ nhất từ giai đoạn dịch COVID-19, khi nhiều bệnh viện có đủ máy thở nhưng hệ thống oxy không đáp ứng được. Cần có van khu vực, báo động áp suất và nguồn dự phòng.
5. Điện và báo động
- Đủ ổ cắm cho toàn bộ thiết bị tại giường, phân chia giữa nguồn thường và nguồn ưu tiên có dự phòng.
- Nguồn lưu điện cho thiết bị duy trì sự sống trong thời gian chuyển nguồn.
- Hệ thống monitor trung tâm và gọi nhân viên, đặc biệt quan trọng khi dùng phòng đơn.
6. Các khu hỗ trợ
- Trạm điều dưỡng: quan sát được các giường, đặt monitor trung tâm.
- Kho thiết bị: nơi để máy thở, bơm tiêm dự phòng, có ổ sạc — tránh để thiết bị ngoài hành lang.
- Phòng chuẩn bị thuốc, kho vật tư sạch, phòng đệm bẩn.
- Phòng xét nghiệm nhanh (khí máu) nếu có.
- Khu người nhà chờ và phòng tư vấn gia đình.
- Khu nghỉ nhân viên, vì ICU hoạt động 24 giờ với cường độ cao.
7. Kết luận
Một ICU tốt cân bằng giữa quan sát, kiểm soát nhiễm khuẩn và độ tin cậy của hạ tầng. Medcons xác định mô hình bố trí, danh mục thiết bị và yêu cầu khí y tế, điện cho từng giường, giúp kiến trúc sư và kỹ sư cơ điện thiết kế đúng ngay từ đầu.
Đọc thêm: Thiết kế khu phẫu thuật · Danh mục thiết bị cho khoa Cấp cứu
Bạn đang xây mới hoặc nâng cấp khoa Hồi sức? Liên hệ Medcons để được tư vấn miễn phí buổi đầu.
Giải pháp liên quan: Phần mềm quản lý vòng đời tài sản và thiết bị y tế